हरित, स्वच्छ व सौर ऊर्जा संपन्न शिवनेरी
शिवनेरी ग्रामपंचायतीने पर्यावरण संवर्धन, घनकचरा व्यवस्थापन, १००% सौर ऊर्जा आणि जलसंधारणाच्या माध्यमातून शाश्वत विकासाचे आदर्श मॉडेल उभे केले आहे. 'माझी वसुंधरा ५.०' अंतर्गत महाराष्ट्रातील अग्रेसर पर्यावरणपूरक गाव म्हणून शिवनेरीने नावलौकिक मिळवला आहे.
शिवनेरी “ग्रीन स्कोअरबोर्ड” (Environmental Index)
शाश्वत विकासाच्या ५ प्रमुख घटकांवर (पंचमहाभूते: भूमी, जल, वायू, अग्नी, आकाश) आधारित प्रत्यक्ष प्रगती.
“अॅडॉप्ट अ ट्री” - आपले स्वतःचे झाड दत्तक घ्या!
आपल्या वाढदिवशी, लग्नाच्या वाढदिवशी अथवा पूर्वजांच्या स्मरणार्थ झाड दत्तक घ्या. ग्रामपंचायत त्या झाडाचे संगोपन करेल व झाडावर आपल्या नावाची डिजिटल पाटी लावेल.
वड (वटवृक्ष)
स्थान: विठ्ठल मंदिर परिसर व गाव तलाव काठ
मुबलक ऑक्सिजन देणारा व पक्ष्यांचे आश्रयस्थान असणारा पवित्र कल्पवृक्ष.
पिंपळ व कडुलिंब
स्थान: स्मृती वन व प्राथमिक शाळा परिसर
हवा शुद्धीकरण व औषधी गुणांसाठी अत्यंत लाभदायी देशी वृक्ष.
देशी आंबा व जांभूळ
स्थान: ओढा काठ व सार्वजनिक बाग
गोड फळे देणारे व जमिनीची धूप रोखणारे अत्यंत उपयुक्त फळझाड.
गुलमोहर व बहावा
स्थान: मुख्य रस्ता दुभाजक व प्रवेशद्वार
गावाच्या सौंदर्यात भर घालणारे व प्रवाशांना सावली देणारे सुंदर फुलांचे झाड.
प्लास्टिक-मुक्त शिवनेरी अभियान
एकल वापर प्लास्टिकवर (Single-Use Plastic) १००% पूर्ण बंदी
५० मायक्रॉनपेक्षा कमी जाडीच्या प्लास्टिक पिशव्या, प्लास्टिक थर्माकोल प्लेट्स, चमचे, प्लास्टिक स्ट्रॉ व डिस्पोजेबल कप.
गावातील महिला बचत गटांद्वारे शिलाई केलेल्या ५,०००+ कापडी पिशव्या प्रत्येक कुटुंबाला मोफत वितरित करण्यात आल्या आहेत. आठवडे बाजारात कापडी पिशवी वापरणे बंधनकारक आहे.
गावात प्लास्टिक पिशव्या विकताना किंवा रस्त्यावर फेकताना आढळल्यास प्रथम ₹२००, दुसऱ्यांदा ₹५०० दंड आकारला जाईल.
कचरा वर्गीकरण व सेंद्रिय खत प्रकल्प
कचऱ्यातून संपत्ती (Waste to Wealth) मॉडेल
सकाळी ७:०० ते ११:०० वाजेपर्यंत प्रत्येक वॉर्डात जाऊन ओला आणि सुका कचरा वेगवेगळ्या डब्यात गोळा केला जातो.
गोळा केलेल्या ओल्या कचऱ्यापासून दरमहा २ टन उच्च दर्जाचे सेंद्रिय गांडूळ खत तयार केले जाते. हे खत स्थानिक शेतकऱ्यांना फक्त ₹८/किलो सवलतीच्या दरात पुरवले जाते.
काच, पुठ्ठा, धातू वेगळा करून पुनर्प्रक्रियेसाठी अधिकृत एजन्सीला विकला जातो. यातून ग्रामपंचायतीला दरमहा ₹१२,००० उत्पन्न मिळते.
१००% सौर ऊर्जा संपन्न ग्राम
अक्षय ऊर्जा क्रांती - Zero Electricity Bill
पाऊस पाणी साठवण व जलसंधारण
जलयुक्त शिवार व भूजल पुनर्भरण उपक्रम
शाश्वत कृषी व शेतकरी सल्लागार कक्ष
सेंद्रिय शेती, गांडूळ खत, चालू आठवड्याचे हवामान आणि पुणे APMC थेट बाजारभाव.
श्री. ज्ञानेश्वर बबन जाधव
प्रभाग ६ (शेतकरी मळा) | ४ एकर सेंद्रिय शेती
गांडूळ खत व जीवामृत वापरून विषमुक्त भाजीपाला पिकवून थेट पुणे शहरात घरपोच विक्री. उत्पादन खर्च ४०% कमी करून निव्वळ नफ्यात दुप्पट वाढ!